Iridescentie in Tiffany Glas: De Alchemie van Favrile

Iridescentie is het optische verschijnsel waarbij een oppervlak van kleur lijkt te veranderen afhankelijk van de kijkhoek en de belichting. Voor Louis Comfort Tiffany was dit effect het absolute handelsmerk van zijn in 1894 gepatenteerde Favrile-glas. In tegenstelling tot eerdere vormen van kunstglas, werd dit regenboogeffect niet op het oppervlak geschilderd, maar was het een inherent onderdeel van het glas zelf.

De Inspiratie: Romeinse Ruïnes en Verwering

Tiffany's obsessie met iridescentie begon na een reis naar Europa in 1875. Hij raakte gefascineerd door de iriserende verwering van antiek Romeins en Syrisch glas dat eeuwenlang begraven was geweest. De chemische reactie tussen het glas en de mineralen in de bodem creëerde een glans die hij in zijn moderne studio in Corona, Queens, wilde repliceren.

Het Alchemistische Proces: Metaal en Dampen

Om dit effect kunstmatig te creëren, transformeerde Tiffany zijn glasovens in een laboratorium voor alchemie. Het proces was uiterst complex:

• Metaaloxiden: Terwijl het glas vloeibaar was (bij ca. 2400°F), werden oxiden toegevoegd zoals goudchloride (voor roodtinten), kobaltoxide (voor blauw) en zilvernitraat.
• Chemische Reductie: Het hete glas werd blootgesteld aan specifieke metaaldampen in een zuurstofarme omgeving. Dit zorgde ervoor dat de metaaldeeltjes naar het oppervlak trokken en een microscopisch dunne, spiegelende laag vormden.
• Inbedding: Omdat dit gebeurde terwijl het glas nog vloeibaar of gloeiend heet was, werd de glans letterlijk onderdeel van de moleculaire structuur van het Favrile-glas.

Schilderen met Licht

Deze iridescentie gaf Tiffany's objecten een levendigheid die deed denken aan organisch materiaal. Het stelde zijn ambachtslieden in staat om de glinstering van water of de iriserende vleugels van de Dragonfly Lamp natuurgetrouw na te bootsen. Het glas werkt als de huid van een zeepbel: het vangt wit licht en breekt het open in een dansend spectrum, waardoor een statisch object lijkt te ademen bij elke beweging van de toeschouwer.

Verdiep uw kennis:

Ontdek hoe deze iriserende kwaliteiten werden toegepast in complexe mozaïeken in ons artikel over Glasmozaïek in Tiffany-stijl of leer meer over de technische architect achter dit glas, Arthur J. Nash.